Kierunek studiów: Jednolite studia magisterskie — teologia kapłańska
Forma zaliczenia: egzamin + zaliczenie bez oceny
30h kontaktowych (20h wykład i 10h ćwiczenia), 70-90h pracy własnej studenta, 4 ECTS
Zaznajomienie z problematyką dotyczącą przekonań teistycznych w rozumieniu funkcjonującym w kręgu kultury chrześcijańskiej oraz formami ich uprawomocnienia jako warunku wyjaśnienia rzeczywistości i sensowności ludzkiej egzystencji oraz podstawy ładu w zakresie kultury i życia społeczno-politycznego. Teoretyczna i praktyczna kontestacja tezy teistycznej w odniesieniu do poznania istnienia i natury Boga, zwłaszcza w formie agnostycyzmu i ateizmu. Ukazanie specyfiki i znaczenia racjonalnego ugruntowania przekonań religijnych jako podstawowego elementu tzw. praeambula fidei (przedproży wiary), niezbędnego elementu uwiarygodnienia wiary religijnej, w szczególności ugruntowanego na Objawieniu judeochrześcijańskim i rozwijanego w tradycji Kościoła katolickiego. Wykład obejmuje kwestię poznania tego, że Bóg istnieje, kwestię natury Boga i relacji Bóg – świat. Prezentuje krytycznie ważniejsze nurty z zakresu teologii naturalnej i właściwe im metody uzasadnienia funkcjonujące w różnych kręgach kultury chrześcijańskiej, przede wszystkim zalecane przez encyklikę Fides et ratio.
Zagadnienia szczegółowe:
- status filozofii Boga i jej związek z innymi dyscyplinami filozoficznymi, zwłaszcza z metafizyką, antropologią i filozofią religii; podstawowa terminologia filozoficzno- religijna; epistemologiczno-metodologiczna specyfika przekonań religijnych (przedfilozoficzne poznanie Boga, nieoczywistość prawomocności tezy teistycznej, redukcyjny charakter wyjaśniania z zakresu teologii naturalnej);
- specyfika i przyczyny kontestacji poznawczej i metafizycznie pojętej tezy o istnieniu Boga, czyli agnostycyzmu i ateizmu: wymiar egzystencjalny (np. Bóg a zło), epistemologiczny, metodologiczny, metafizyczny, moralny, kulturowo-społeczny; specyfika i formy tzw. nowego ateizmu;
- istnienie Boga:
- argumentacja ontologiczna w ujęciu św. Anzelma, jej nowożytne rozwinięcie (Kartezjusz, G.W. Leibniz) oraz współczesne dyskusje w filozofii analitycznej;
- argumentacja indukcyjna, zwłaszcza w kręgu nauk przyrodniczych (dowód fizyko- teologiczny I. Newtona) i z wybranych osiągnięć współczesnej kosmologii, argument kumulatywny Richarda G. Swinburne’a;
- argumentacja antropologiczno-aksjologiczna: argument ideologiczny, eudajomologiczny, deontologiczny, tzw. szósta droga J. Maritaina;
- argumentacja z doświadczenia religijnego i afektywne poznanie Boga;
- argumentacja metafizyczna, zwłaszcza tzw. pięć dróg św. Tomasza z Akwinu;
- natura Boga: możliwość poznania Boga, atrybuty Boże;
- relacja Bóg – świat: transcendencja i immanencja Boga w świecie; wyjaśnienie w kategoriach partycypacji, panteizm, panenteizm.
